Kayıtlı çalışanlar neden cezalandırılıyor?
Kayıtlı Çalışan Neden Cezalandırılıyor?
Gayrimenkul sektörü Türkiye ekonomisinin lokomotif alanlarından biri. Yüz binlerce insanın ekmek kapısı, milyonlarca vatandaşımızın ise doğrudan hayatına temas eden bir sektör. Ancak bugün bu alanda ciddi bir yapısal çarpıklıkla karşı karşıyayız.
Türkiye genelinde yaklaşık 150 bin vergi levhasına sahip emlak danışmanı faaliyet gösteriyor. Bunların 88 bin 700’ü Taşınmaz Ticareti Yetki Belgesi’ne sahipken, 61 bin 300 meslektaşımız belgesiz şekilde çalışmaya devam ediyor. Rakamlar bize açık bir gerçeği söylüyor: Sistem, kayıtlı çalışmayı yeterince teşvik etmiyor.
Daha da düşündürücü olan şu: Yetki belgesi bulunan işletmeler 20 bin ila 40 bin lira arasında harç öderken, fiilen sektörde faaliyet gösteren ancak belgesi olmayan kişiler herhangi bir harç yüküyle karşılaşmıyor. Kurallara uyan, vergisini veren, mevzuata göre hareket eden meslektaşlarımız ciddi bir mali yük taşırken; kayıt dışı çalışanlar aynı sorumluluğu paylaşmıyor. Bu tablo adil değildir.
Bugün emlak ofisleri artan kira giderleri, personel maliyetleri ve dijital platform ücretleriyle mücadele ediyor. Buna ek olarak yetki belgesi harçları sektörde önemli bir finansal baskı oluşturuyor. Üstelik mesleki deneyim sürecindeki danışmanlarımız her adres değişikliğinde yeniden harç ödemek zorunda kalıyor. Stajını tamamlayıp kendi ofisini açan bir meslektaşımız dahi adres değişikliği nedeniyle tekrar harçla karşı karşıya kalıyor.
Burada temel soru şudur: Biz kayıtlı çalışmayı mı teşvik etmek istiyoruz, yoksa kayıt dışılığı mı büyütüyoruz?
Çözüm zor değil. Harçlar makul seviyeye çekilmeli ya da kademeli ödeme sistemine geçilmeli. Belgesiz faaliyet gösterenlere belirli bir geçiş süresi tanınarak sektör kayıt altına alınmalı. Adres değişikliklerinde yeniden harç alınmamalı. Mesleki deneyimini tamamlayarak ilk ofisini açanlara ise harç muafiyeti sağlanmalı.
Unutulmamalıdır ki güçlü ekonomi, güçlü ve kayıtlı sektörlerle mümkündür. Hedefimiz; kurumsal, güvenilir ve sürdürülebilir bir gayrimenkul piyasasıdır. Bunun yolu cezalandırıcı değil, teşvik edici uygulamalardan geçer.
Kayıtlı çalışanı koruyan bir sistem kurarsak hem kamu gelirleri artar hem de kayıt dışılık azalır. Aksi halde dürüst çalışanı zorlayan, kuralsızlığı ise dolaylı olarak ödüllendiren bir yapı devam eder.
Tercih bizim.