İstanbul 12°C
Ankara 5°C
İzmir 0°C
Neden yapay zekayı ve gelişmeleri mutlaka takip etmeliyiz?
Eğer yakından dikkat ediyorsanız, denizaşırı ülkelerde yayılan bir virüsten bahseden birkaç kişi fark etmiş olabilirsiniz. Ancak çoğumuz yakından dikkat etmiyorduk. Borsa harika gidiyordu, çocuklarınız okuldaydı, restoranlara gidiyor, el sıkışıyor ve geziler planlıyordunuz. Eğer biri size tuvalet kağıdı stokladığını söyleseydi, onun internetin tuhaf bir köşesinde çok fazla vakit geçirdiğini düşünürdünüz. Sonra, yaklaşık üç hafta içinde tüm dünya değişti. Ofisiniz kapandı, çocuklarınız eve geldi ve hayat, bir ay önce kendinize tarif etseniz inanmayacağınız bir şeye dönüştü.
Bence şu an, Covid'den çok daha büyük bir şeyin "bu durum abartılıyor" aşamasındayız.
Altı yılımı bir yapay zeka girişimi kurarak ve bu alana yatırım yaparak geçirdim. Ben bu dünyanın içinde yaşıyorum. Ve bunu hayatımdaki bu dünyanın içinde olmayan insanlar için yazıyorum... ailem, arkadaşlarım, bana sürekli "şu yapay zeka işi nedir?" diye soran ve aslında olup bitene haksızlık eden cevaplar alan sevdiğim insanlar için. Onlara hep nazik versiyonu anlattım. Kokteyl partisi versiyonunu. Çünkü dürüst versiyon kulağa aklımı kaçırmışım gibi geliyor. Ve bir süre, olup bitenleri kendime saklamak için bunun yeterli bir sebep olduğunu söyledim. Ancak söylediklerim ile gerçekte olanlar arasındaki uçurum çok büyüdü. Sevdiğim insanlar, kulağa çılgınca gelse bile neyin yaklaştığını duymayı hak ediyor.
En başta bir konuda net olmalıyım: Yapay zeka alanında çalışıyor olmama rağmen, gerçekleşmek üzere olan şey üzerinde neredeyse hiçbir etkim yok ve endüstrinin büyük çoğunluğunun da yok. Gelecek, dikkate değer derecede az sayıda insan tarafından şekillendiriliyor: birkaç şirketteki (OpenAI, Anthropic, Google DeepMind ve birkaç diğeri) birkaç yüz araştırmacı. Küçük bir ekip tarafından birkaç ay boyunca yönetilen tek bir eğitim süreci (training run), teknolojinin tüm yörüngesini değiştiren bir yapay zeka sistemi üretebilir. Yapay zeka alanında çalışan çoğumuz, temellerini bizim atmadığımız yapılar üzerine inşa ediyoruz. Biz de bunu sizin gibi izliyoruz... sadece yerin sarsıntısını ilk hissedecek kadar yakın mesafedeyiz.
Ama artık zamanı geldi. "Bir ara bunu konuşmalıyız" şeklinde değil. "Bu şu an oluyor ve bunu anlamanıza ihtiyacım var" şeklinde.
Bunun gerçek olduğunu biliyorum çünkü önce benim başıma geldi
İşte teknoloji dünyasının dışındaki hiç kimsenin henüz tam olarak anlamadığı şey şu: Sektördeki pek çok kişinin şu an alarm vermesinin nedeni, bunun zaten bizim başımıza gelmiş olmasıdır. Tahminlerde bulunmuyoruz. Size kendi işlerimizde halihazırda neler olduğunu anlatıyoruz ve sıranın size geldiği konusunda sizi uyarıyoruz.
Yıllar boyunca yapay zeka istikrarlı bir şekilde gelişti. Şurada burada büyük sıçramalar oldu, ancak her büyük sıçrama, onları geldikçe sindirebileceğiniz kadar aralıklıydı. Sonra 2025'te, bu modelleri inşa etmek için geliştirilen yeni teknikler çok daha hızlı bir ilerleme temposunun önünü açtı. Ve sonra daha da hızlandı. Ve sonra daha da. Her yeni model sadece bir öncekinden daha iyi değildi... çok daha büyük bir farkla daha iyiydi ve yeni model sürümleri arasındaki süre kısalmıştı. Yapay zekayı giderek daha fazla kullanıyor, onunla daha az git-gel yapıyor ve eskiden uzmanlığımı gerektirdiğini düşündüğüm şeyleri halletmesini izliyordum.
Sonra, 5 Şubat'ta, iki büyük yapay zeka laboratuvarı aynı gün yeni modeller yayınladı: OpenAI'dan GPT-5.3 Codex ve Anthropic'ten (ChatGPT'nin ana rakiplerinden biri olan Claude'un yapımcıları) Opus 4.6. Ve bir şey tık etti. Bir ışık düğmesi gibi değil... daha çok etrafınızdaki suyun yükseldiğini ve artık göğüs hizanıza geldiğini fark ettiğiniz o an gibi.
Artık işimin teknik kısmı için bana ihtiyaç duyulmuyor. Ne inşa edilmesini istediğimi sade bir İngilizceyle tarif ediyorum ve o sadece... beliriyor. Düzeltmem gereken bir taslak değil. Bitmiş hali. Yapay zekaya ne istediğimi söylüyorum, bilgisayarımdan kalkıp dört saat boyunca uzaklaşıyorum ve geri geldiğimde işin bittiğini görüyorum. İyi yapılmış, benim kendimin yapacağımdan daha iyi yapılmış, hiçbir düzeltme gerektirmeyen bir iş. Birkaç ay önce yapay zekayla git-gel yapıyor, onu yönlendiriyor, düzenlemeler yapıyordum. Şimdi sadece sonucu tarif ediyorum ve ayrılıyorum.
Bunun pratikte neye benzediğini anlamanız için bir örnek vereyim. Yapay zekaya diyorum ki: "Bu uygulamayı inşa etmek istiyorum. Şunları yapmalı, kabaca şuna benzemeli. Kullanıcı akışını, tasarımı, hepsini çöz." Ve çözüyor. On binlerce satır kod yazıyor. Sonra, ki bu bir yıl önce düşünülemezdi, uygulamanın kendisini açıyor. Butonlara tıklıyor. Özellikleri test ediyor. Uygulamayı bir insanın kullanacağı gibi kullanıyor. Eğer bir şeyin görünüşünü veya hissini beğenmezse, kendi başına geri gidip değiştiriyor. Bir geliştiricinin yapacağı gibi, tatmin olana kadar düzeltiyor ve geliştiriyor. Ancak uygulamanın kendi standartlarını karşıladığına karar verdiğinde bana geri dönüyor ve şöyle diyor: "Test etmen için hazır." Ve ben test ettiğimde, genellikle mükemmel oluyor.
Mübalağa etmiyorum. Bu hafta Pazartesi günüm böyle geçti.
Ancak beni en çok sarsan, geçen hafta yayınlanan model (GPT-5.3 Codex) oldu. Sadece benim talimatlarımı yerine getirmiyordu. Akıllıca kararlar veriyordu. İlk kez muhakeme gibi hissettiren bir şeye sahipti. Beğeni, zevk (taste) gibi. İnsanların yapay zekanın asla sahip olamayacağını söylediği o açıklanamaz "doğru kararı verme" duygusu. Bu model buna sahip ya da aradaki farkın önemini yitirmeye başladığı kadar buna yakın bir şeye sahip.
Yapay zeka araçlarını her zaman erken benimseyen biri oldum. Ancak son birkaç ay beni şok etti. Bu yeni yapay zeka modelleri kademeli iyileştirmeler değil. Bu tamamen farklı bir şey.
Ve teknoloji alanında çalışmasanız bile bunun sizin için önemli olmasının nedeni şudur:
Yapay zeka laboratuvarları bilinçli bir seçim yaptı. Yapay zekayı önce kod yazma konusunda harika yapmaya odaklandılar... çünkü yapay zeka inşa etmek çok fazla kod gerektirir. Eğer yapay zeka bu kodu yazabiliyorsa, kendisinin bir sonraki versiyonunu inşa etmeye yardımcı olabilir. Daha iyi kod yazan, daha da akıllı bir versiyon inşa eden daha akıllı bir versiyon. Yapay zekayı kodlamada harika yapmak, diğer her şeyin kilidini açan stratejiydi. Bu yüzden önce bunu yaptılar. Benim işim sizinkinden önce değişmeye başladı çünkü yazılım mühendislerini hedefliyorlardı... bu sadece önce nereye nişan almayı seçtiklerinin bir yan etkisiydi.
Bunu artık başardılar. Ve şimdi diğer her şeye geçiyorlar.
Teknoloji çalışanlarının geçtiğimiz yıl yaşadığı, yapay zekanın "faydalı bir araç" olmaktan çıkıp "işimi benden daha iyi yapıyor" noktasına gelişini izleme deneyimi, herkesin yaşamak üzere olduğu deneyimdir. Hukuk, finans, tıp, muhasebe, danışmanlık, yazarlık, tasarım, analiz, müşteri hizmetleri. On yıl içinde değil. Bu sistemleri kuran insanlar bir ila beş yıl diyor. Bazıları daha az diyor. Ve sadece son birkaç ayda gördüklerime bakılırsa, "daha az" seçeneğinin daha muhtemel olduğunu düşünüyorum.
"Ama ben yapay zekayı denedim ve o kadar da iyi değildi"
Bunu sürekli duyuyorum. Anlıyorum, çünkü bu eskiden doğruydu.
Eğer ChatGPT'yi 2023'te veya 2024'ün başlarında denediyseniz ve "bu bir şeyler uyduruyor" veya "bu o kadar da etkileyici değil" diye düşündüyseniz, haklıydınız. O ilk versiyonlar gerçekten sınırlıydı. Halüsinasyon görüyorlardı. Saçma sapan şeyleri özgüvenle söylüyorlardı.
Bu iki yıl önceydi. Yapay zeka zamanında bu, kadim bir tarihtir.
Bugün mevcut olan modeller, altı ay öncesinden bile tanınmayacak kadar farklıdır. Yapay zekanın "gerçekten daha iyiye mi gittiği" yoksa "bir duvara mı çarptığı" konusundaki tartışma —ki bu bir yılı aşkın süredir devam ediyor— bitti. Tamamlandı. Hala bu argümanı savunan biri ya güncel modelleri kullanmamıştır, ne olup bittiğini hafife almak için bir çıkarı vardır ya da 2024'ten kalma artık geçerli olmayan bir deneyime dayanarak değerlendirme yapıyordur. Bunu küçümsemek için söylemiyorum. Bunu söylüyorum çünkü halkın algısı ile mevcut gerçeklik arasındaki uçurum artık çok büyük ve bu uçurum tehlikeli... çünkü insanların hazırlanmasını engelliyor.
Sorunun bir parçası da çoğu insanın yapay zeka araçlarının ücretsiz sürümünü kullanıyor olmasıdır. Ücretsiz sürüm, ücretli kullanıcıların erişebildiğinin bir yıldan fazla gerisindedir. Yapay zekayı ücretsiz katman ChatGPT'ye göre yargılamak, akıllı telefonların durumunu bir kapaklı telefon kullanarak değerlendirmek gibidir. En iyi araçlar için ödeme yapan ve bunları her gün gerçek işler için fiilen kullanan insanlar neyin yaklaştığını biliyor.
Avukat olan arkadaşımı düşünüyorum. Ona sürekli hukuk bürosunda yapay zeka kullanmasını söylüyorum ve o sürekli neden işe yaramayacağına dair bahaneler buluyor. Onun uzmanlık alanı için inşa edilmemiş, test ettiğinde bir hata yapmış, yaptığı işin nüanslarını anlamıyormuş. Ve anlıyorum. Ancak büyük hukuk firmalarındaki ortaklar tavsiye almak için bana ulaşıyor çünkü mevcut versiyonları denediler ve bunun nereye gittiğini görüyorlar. Bunlardan biri, büyük bir firmanın yönetici ortağı, her gün saatlerini yapay zeka kullanarak geçiriyor. Bana bunun, anında emre amade bir yardımcı avukat (associate) ekibine sahip olmak gibi olduğunu söyledi. Bunu bir oyuncak olduğu için kullanmıyor. İşe yaradığı için kullanıyor. Ve bana aklımdan çıkmayan bir şey söyledi: Her birkaç ayda bir, yaptığı iş için önemli ölçüde daha yetenekli hale geliyor. Eğer bu yörüngede kalırsa, çok geçmeden yaptığı işin çoğunu yapabileceğini beklediğini söyledi... ve o onlarca yıllık deneyime sahip bir yönetici ortak. Paniklemiyor. Ama çok yakından dikkat ediyor.
Kendi sektörlerinde önde olan insanlar (ciddi şekilde deney yapanlar) bunu reddetmiyorlar. Halihazırda yapabildikleri karşısında şaşkına dönmüş durumdalar. Ve kendilerini buna göre konumlandırıyorlar.
Bu iş aslında ne kadar hızlı ilerliyor
İyileşme hızını somutlaştırayım, çünkü yakından izlemiyorsanız buna inanmanın en zor kısmı burasıdır.
2022'de, yapay zeka temel aritmetik işlemlerini güvenilir şekilde yapamıyordu. Size özgüvenle 7 × 8 = 54 diyebiliyordu.
2023 yılına gelindiğinde baro sınavını geçebiliyordu.
2024 yılına gelindiğinde çalışan yazılımlar yazabiliyor ve lisansüstü düzeyde bilimi açıklayabiliyordu.
2025 sonuna gelindiğinde dünyadaki en iyi mühendislerden bazıları, kodlama işlerinin çoğunu yapay zekaya devrettiklerini söylediler.
5 Şubat 2026'da, öncesindeki her şeyi farklı bir çağmış gibi hissettiren yeni modeller geldi.
Eğer son birkaç ay içinde yapay zekayı denemediyseniz, bugün var olan şey sizin için tanınmaz olacaktır.
METR adında, bunu verilerle ölçen bir kuruluş var. Bir modelin, insan yardımı olmadan uçtan uca başarıyla tamamlayabildiği gerçek dünya görevlerinin uzunluğunu (bir insan uzman için ne kadar sürdüğüyle ölçülür) takip ediyorlar. Yaklaşık bir yıl önce cevap kabaca on dakikaydı. Sonra bir saat oldu. Sonra birkaç saat. En son ölçüm (Kasım ayındaki Claude Opus 4.5), yapay zekanın bir insan uzmanın yaklaşık beş saatini alan görevleri tamamladığını gösterdi. Ve bu sayı yaklaşık her yedi ayda bir ikiye katlanıyor; son veriler bunun her dört aya kadar hızlanabileceğini gösteriyor.
Ancak bu ölçüm bile bu hafta çıkan modelleri içerecek şekilde henüz güncellenmedi. Onları kullanma deneyimime göre, sıçrama son derece önemli. METR'in grafiğindeki bir sonraki güncellemenin büyük bir sıçrama daha göstereceğini tahmin ediyorum.
Eğer bu eğilimi sürdürürseniz (ki yıllardır hiçbir düzleşme belirtisi olmadan devam ediyor), önümüzdeki yıl içinde günlerce bağımsız çalışabilen bir yapay zekaya bakıyoruz demektir. İki yıl içinde haftalarca. Üç yıl içinde ay boyu süren projeler.
Amodei, "neredeyse tüm görevlerde neredeyse tüm insanlardan önemli ölçüde daha akıllı" olan yapay zeka modellerinin 2026 veya 2027 için yolda olduğunu söyledi.
Bunun ne anlama geldiğini bir saniye düşünün. Eğer yapay zeka çoğu doktoralıdan daha akıllıysa, çoğu ofis işini yapamayacağını gerçekten düşünüyor musunuz?
Bunun işiniz için ne anlama geldiğini düşünün.
Yapay zeka artık bir sonraki yapay zekayı inşa ediyor
Bence en önemli gelişme olan ve en az anlaşılan bir şey daha oluyor.
5 Şubat'ta OpenAI, GPT-5.3 Codex'i yayınladı. Teknik dökümantasyona şunu eklediler:
"GPT-5.3-Codex, kendisini yaratmada etkili olan ilk modelimizdir. Codex ekibi, kendi eğitimindeki hataları ayıklamak, kendi dağıtımını yönetmek ve test sonuçları ile değerlendirmeleri teşhis etmek için erken versiyonları kullandı."
Bunu tekrar okuyun. Yapay zeka kendisini inşa etmeye yardım etti.
Bu, bir gün olabileceğine dair bir tahmin değil. Bu, OpenAI'ın size şu an yayınladıkları yapay zekanın kendisini yaratmak için kullanıldığını söylemesidir. Yapay zekayı daha iyi yapan temel şeylerden biri, yapay zeka geliştirmeye uygulanan zekadır. Ve yapay zeka artık kendi gelişimine anlamlı bir katkıda bulunacak kadar zekidir.
Anthropic CEO'su Dario Amodei, şirketindeki kodların "büyük bir kısmının" artık yapay zeka tarafından yazıldığını ve mevcut yapay zeka ile gelecek nesil yapay zeka arasındaki geri bildirim döngüsünün "aydan aya hız kazandığını" söylüyor. Mevcut nesil yapay zekanın otonom olarak bir sonrakini inşa ettiği noktadan "sadece 1-2 yıl uzakta" olabileceğimizi söylüyor.
Her nesil bir sonrakini inşa etmeye yardım ediyor, o daha akıllı oluyor, o bir sonrakini daha hızlı inşa ediyor, o daha da akıllı oluyor. Araştırmacılar buna bir zeka patlaması diyorlar. Ve bunu bilen insanlar —onu inşa edenler— sürecin çoktan başladığına inanıyorlar.
Bunun işiniz için anlamı
Sizinle doğrudan konuşacağım çünkü dürüstlüğü konfordan daha çok hak ettiğinizi düşünüyorum.
Yapay zeka endüstrisindeki muhtemelen en güvenlik odaklı CEO olan Dario Amodei, yapay zekanın bir ila beş yıl içinde giriş seviyesi beyaz yakalı işlerin %50'sini ortadan kaldıracağını kamuoyuna açıkladı. Ve sektördeki pek çok kişi onun ihtiyatlı davrandığını düşünüyor. En son modellerin yapabildikleri göz önüne alındığında, devasa bir yıkım kapasitesi bu yılın sonuna kadar burada olabilir. Bunun ekonomiye yayılması biraz zaman alacaktır ancak temel yetenek şu an geliyor.
Bu, önceki her otomasyon dalgasından farklıdır ve nedenini anlamanıza ihtiyacım var. Yapay zeka tek bir özel becerinin yerini almıyor. Bilişsel işler için genel bir ikamedir. Her şeyde aynı anda daha iyi hale gelir. Fabrikalar otomatikleştiğinde, yerinden edilen bir işçi ofis çalışanı olarak yeniden eğitim alabilirdi. İnternet perakendeciliği bozduğunda, işçiler lojistik veya hizmet sektörüne geçti. Ancak yapay zeka, içine geçilecek uygun bir boşluk bırakmıyor. Ne için yeniden eğitim alırsanız alın, o konuda da gelişiyor.
Bunu somutlaştırmak için birkaç spesifik örnek vereyim... ancak bunların sadece örnek olduğunu açıkça belirtmek isterim. Bu liste kapsamlı değildir. İşiniz burada belirtilmemişse, bu güvende olduğunuz anlamına gelmez. Neredeyse tüm bilgi işleri etkileniyor.
Hukuki işler. Yapay zeka halihazırda sözleşmeleri okuyabiliyor, içtihatları özetleyebiliyor, dilekçeler tasarlayabiliyor ve yardımcı avukatlarla yarışacak düzeyde hukuki araştırma yapabiliyor. Bahsettiğim yönetici ortak yapay zekayı eğlenceli olduğu için kullanmıyor. Birçok görevde yardımcı avukatlarından daha iyi performans gösterdiği için kullanıyor.
Finansal analiz. Finansal modeller oluşturma, verileri analiz etme, yatırım notları yazma, raporlar oluşturma. Yapay zeka bunları yetkin bir şekilde hallediyor ve hızla gelişiyor.
Yazarlık ve içerik. Pazarlama metinleri, raporlar, gazetecilik, teknik yazarlık. Kalite, birçok profesyonelin yapay zeka çıktısını insan işinden ayıramadığı bir noktaya ulaştı.
Yazılım mühendisliği. Bu benim en iyi bildiğim alan. Bir yıl önce yapay zeka hatasız birkaç satır kod bile yazamıyordu. Şimdi çalışan yüz binlerce satır yazıyor. İşin büyük kısımları zaten otomatikleşmiş durumda: sadece basit görevler değil, karmaşık ve çok günlük projeler. Birkaç yıl içinde bugün olduğundan çok daha az programlama rolü olacak.
Tıbbi analiz. Taramaları okuma, laboratuvar sonuçlarını analiz etme, teşhis önerme, literatürü gözden geçirme. Yapay zeka birçok alanda insan performansına yaklaşıyor veya onu geçiyor.
Müşteri hizmetleri. Beş yıl öncesinin sinir bozucu sohbet botları değil... gerçekten yetenekli yapay zeka ajanları şu an konuşlandırılıyor ve karmaşık çok adımlı sorunları çözüyor.
Pek çok insan belirli şeylerin güvende olduğu fikrinde teselli buluyor. Yapay zekanın angarya işleri halledebileceği ancak insan muhakemesinin, yaratıcılığının, stratejik düşüncesinin, empatisinin yerini alamayacağı gibi. Eskiden ben de böyle derdim. Artık buna inandığımdan emin değilim.
En yeni yapay zeka modelleri muhakeme gibi hissettiren kararlar veriyor. Beğeni (taste) gibi görünen bir şey sergilediler: sadece teknik olarak doğru olanı değil, doğru kararın ne olduğuna dair sezgisel bir his. Bir yıl önce bu düşünülemezdi. Bu noktada benim genel kuralım şudur: Eğer bir model bugün bir yeteneğin ipucunu bile gösteriyorsa, bir sonraki nesil o konuda gerçekten iyi olacaktır. Bu şeyler doğrusal değil, üstel olarak gelişir.
Yapay zeka derin insan empatisini taklit edebilecek mi? Yıllar boyu süren bir ilişkinin üzerine inşa edilen güvenin yerini alabilecek mi? Bilmiyorum. Belki hayır. Ancak insanların duygusal destek, tavsiye ve arkadaşlık için yapay zekaya güvenmeye başladığını şimdiden izledim. Bu trend sadece büyüyecek.
Bence dürüst cevap, bilgisayar başında yapılabilecek hiçbir şeyin orta vadede güvende olmadığıdır. Eğer işiniz bir ekranda gerçekleşiyorsa (yaptığınız işin özü klavye aracılığıyla okumak, yazmak, analiz etmek, karar vermek, iletişim kurmaksa), yapay zeka bunun önemli kısımları için geliyor demektir. Zaman çizelgesi "bir gün" değil. Çoktan başladı.
Nihayetinde, robotlar fiziksel işleri de halledecek. Henüz tam olarak o noktada değiller. Ancak yapay zeka terimleriyle "henüz tam orada değil", herkesin beklediğinden daha hızlı bir şekilde "burada" haline gelme özelliğine sahiptir.
Aslında ne yapmalısınız
Bunu size kendinizi çaresiz hissettirmek için yazmıyorum. Bunu yazıyorum çünkü şu an sahip olabileceğiniz en büyük avantajın sadece erken davranmak olduğunu düşünüyorum. Anlamakta erken davranmak. Kullanmakta erken davranmak. Uyum sağlamakta erken davranmak.
Yapay zekayı sadece bir arama motoru olarak değil, ciddi bir şekilde kullanmaya başlayın. Claude veya ChatGPT'nin ücretli sürümüne kaydolun. Ayda 20 dolar. Ancak hemen iki şey önem kazanıyor. Birincisi: sadece varsayılanı değil, mevcut en iyi modeli kullandığınızdan emin olun. Bu uygulamalar genellikle daha hızlı, daha aptal bir modeli varsayılan olarak sunar. Ayarlara veya model seçiciye girin ve en yetenekli seçeneği seçin. Şu an için bu, ChatGPT'de GPT-5.2 veya Claude'da Claude Opus 4.6'dır, ancak her birkaç ayda bir değişir. Hangi modelin hangi zamanda en iyisi olduğu konusunda güncel kalmak istiyorsanız, beni X'te (@mattshumer_) takip edebilirsiniz. Her büyük sürümü test ediyorum ve neyin gerçekten kullanılmaya değer olduğunu paylaşıyorum.
İkincisi ve daha önemlisi: ona sadece hızlı sorular sormayın. Çoğu insanın yaptığı hata budur. Ona Google gibi davranıyorlar ve sonra bu kadar yaygaranın neden koptuğunu merak ediyorlar. Bunun yerine, onu gerçek işinizin içine sokun. Eğer bir avukatsanız, ona bir sözleşme verin ve müvekkilinize zarar verebilecek her maddeyi bulmasını isteyin. Finans alanındaysanız, ona karışık bir elektronik tablo verin ve modeli oluşturmasını isteyin. Bir yöneticiyseniz, ekibinizin üç aylık verilerini yapıştırın ve buradaki hikayeyi bulmasını isteyin. Öne geçen insanlar yapay zekayı rastgele kullanmıyorlar. İşlerinin eskiden saatler süren kısımlarını otomatikleştirmenin yollarını aktif olarak arıyorlar. En çok zaman harcadığınız şeyle başlayın ve ne olacağını görün.
Ve sadece çok zor göründüğü için bir şeyi yapamayacağını varsaymayın. Deneyin. Eğer bir avukatsanız, onu sadece hızlı araştırma soruları için kullanmayın. Ona koca bir sözleşme verin ve bir karşı teklif taslağı hazırlamasını isteyin. Bir muhasebeciyseniz, sadece bir vergi kuralını açıklamasını istemeyin. Ona bir müşterinin tam beyannamesini verin ve ne bulduğunu görün. İlk deneme mükemmel olmayabilir. Bu sorun değil. Tekrarlayın. Sorduğunuz şeyi farklı ifade edin. Daha fazla bağlam verin. Tekrar deneyin. Nelerin işe yaradığına şaşırabilirsiniz. Ve şunu unutmayın: Eğer bugün "şöyle böyle" çalışıyorsa, altı ay içinde bunu neredeyse mükemmel yapacağından emin olabilirsiniz. Yörünge sadece tek bir yöne gider.
Bu, kariyerinizin en önemli yılı olabilir. Buna göre çalışın. Bunu sizi strese sokmak için söylemiyorum. Bunu söylüyorum çünkü şu anda çoğu şirketteki çoğu insanın bunu hala görmezden geldiği kısa bir pencere var. Bir toplantıya girip "Üç gün yerine bir saatte bu analizi yapmak için yapay zekayı kullandım" diyen kişi, odadaki en değerli kişi olacak. Gelecekte değil. Hemen şimdi. Bu araçları öğrenin. Yetkinleşin. Nelerin mümkün olduğunu gösterin. Eğer yeterince erken davranırsanız, yükselmenin yolu budur: Ne geleceğini anlayan ve başkalarına bunda nasıl yol alacaklarını gösterebilen kişi olmak. Bu pencere uzun süre açık kalmayacak. Herkes durumu anladığında, avantaj ortadan kalkar.
Bu konuda egonuz olmasın. O hukuk firmasındaki yönetici ortak, yapay zeka ile günde saatler geçirecek kadar gururlu biri değil. Bunu özellikle neyin tehlikede olduğunu anlayacak kadar kıdemli olduğu için yapıyor. En çok zorlanacak olanlar ise etkileşime girmeyi reddedenler olacak: Bunu geçici bir heves olarak görenler, yapay zeka kullanmanın uzmanlıklarını azalttığını düşünenler, kendi alanlarının özel ve bağışık olduğunu varsayanlar. Değil. Hiçbir alan değil.
Finansal durumunuzu düzene sokun. Ben bir finansal danışman değilim ve sizi korkutarak radikal bir şeye sürüklemeye çalışmıyorum. Ancak önümüzdeki birkaç yılın sektörünüzde gerçek bir yıkım getirebileceğine biraz bile inanıyorsanız, temel finansal dayanıklılık bir yıl öncesine göre daha fazla önem taşır. Mümkünse tasarruf yapın. Mevcut gelirinizin garantili olduğunu varsayan yeni borçlar alırken temkinli olun. Sabit giderlerinizin size esneklik mi sağladığını yoksa sizi kilitledi mi olduğunu düşünün. İşler beklediğinizden daha hızlı ilerlerse kendinize seçenekler yaratın.
Nerede durduğunuzu düşünün ve değiştirilmesi en zor olan şeye odaklanın. Bazı şeylerin yapay zeka tarafından yerinden edilmesi daha uzun sürecektir. Yıllar boyu kurulan ilişkiler ve güven. Fiziksel varlık gerektiren işler. Lisanslı sorumluluğu olan roller: Birinin hala imza atması, yasal sorumluluk alması, mahkemede durması gereken roller. Uyum, sorumluluk ve kurumsal atalet nedeniyle benimsenmenin yavaşlayacağı ağır düzenleyici engellere sahip sektörler. Bunların hiçbiri kalıcı kalkanlar değildir. Ancak zaman kazandırırlar. Ve zaman, şu an için, bunu inkar etmek için değil de uyum sağlamak için kullandığınız sürece sahip olabileceğiniz en değerli şeydir.
Çocuklarınıza ne söylediğinizi yeniden düşünün. Standart oyun planı: iyi notlar al, iyi bir üniversiteye git, istikrarlı bir profesyonel iş bul. Bu, doğrudan en çok maruz kalan rollere işaret ediyor. Eğitimin önemsiz olduğunu söylemiyorum. Ancak gelecek nesil için en önemli şey, bu araçlarla nasıl çalışılacağını öğrenmek ve gerçekten tutkulu oldukları şeylerin peşinden gitmek olacaktır. On yıl sonra iş piyasasının tam olarak neye benzeyeceğini kimse bilmiyor. Ancak gelişme olasılığı en yüksek olanlar; derin merak duyan, uyum sağlayabilen ve gerçekten önemsedikleri şeyleri yapmak için yapay zekayı etkili bir şekilde kullananlar olacaktır. Çocuklarınıza mezun olduklarında var olmayabilecek bir kariyer yolu için optimize etmeyi değil, inşacı ve öğrenen olmayı öğretin.
Hayalleriniz artık çok daha yakın. Bu bölümün çoğunda tehditlerden bahsettim, bu yüzden biraz da diğer taraftan bahsedeyim çünkü o da en az diğeri kadar gerçektir. Eğer bir şey inşa etmek istediyseniz ancak teknik becerileriniz veya birini işe alacak paranız yoksa, bu engel büyük ölçüde ortadan kalktı. Bir uygulamayı yapay zekaya tarif edebilir ve bir saat içinde çalışan bir versiyona sahip olabilirsiniz. Mübalağa etmiyorum. Bunu düzenli olarak yapıyorum. Eğer hep bir kitap yazmak istediyseniz ancak zaman bulamadıysanız veya yazmakta zorlandıysanız, bunu bitirmek için yapay zekayla çalışabilirsiniz. Yeni bir beceri mi öğrenmek istiyorsunuz? Dünyanın en iyi öğretmeni artık ayda 20 dolara herkesin hizmetinde... sonsuz sabırlı, 7/24 hazır ve her şeyi ihtiyacınız olan her seviyede açıklayabilen bir öğretmen. Bilgi artık esasen bedava. Bir şeyler inşa etmek için gereken araçlar artık çok ucuz. Çok zor veya çok pahalı geldiği ya da uzmanlığınızın çok dışında olduğu için neleri ertelediyseniz: Deneyin. Tutkulu olduğunuz şeylerin peşinden gidin. Nereye varacaklarını asla bilemezsiniz. Ve eski kariyer yollarının bozulduğu bir dünyada, bir yılını sevdiği bir şeyi inşa ederek geçiren kişi, o yılı bir iş tanımına tutunarak geçiren kişiden daha iyi konumlanmış olabilir.
Uyum sağlama alışkanlığı edinin. Bu belki de en önemlisidir. Belirli araçlar, yeni araçları hızla öğrenme kası kadar önemli değildir. Yapay zeka değişmeye devam edecek, hem de hızlıca. Bugün var olan modeller bir yıl içinde demode olacak. İnsanların şimdi kurduğu iş akışlarının yeniden kurulması gerekecek. Bu süreçten iyi çıkanlar tek bir araçta ustalaşanlar olmayacak. Değişimin hızının kendisine alışanlar olacak. Deney yapmayı bir alışkanlık haline getirin. Mevcut yöntem işe yararken bile yeni şeyler deneyin. Sürekli bir acemi olmaya alışın. Bu uyum sağlama yeteneği, şu anda var olan kalıcı bir avantaja en yakın şeydir.
İşte sizi neredeyse herkesin önüne geçirecek basit bir taahhüt: Günde bir saatinizi yapay zeka ile deney yaparak geçirin. Sadece hakkında bir şeyler okuyarak değil. Kullanarak. Her gün yeni bir şey yapmaya çalışın... daha önce denemediğiniz, yapabileceğinden emin olmadığınız bir şey. Yeni bir araç deneyin. Daha zor bir problem verin. Günde bir saat, her gün. Eğer bunu önümüzdeki altı ay boyunca yaparsanız, neyin yaklaştığını etrafınızdaki insanların %99'undan daha iyi anlayacaksınız. Bu mübalağa değil. Şu an neredeyse hiç kimse bunu yapmıyor. Çıta yerde duruyor.
Büyük resim
İşlere odaklandım çünkü insanların hayatlarını en doğrudan etkileyen şey bu. Ancak olup bitenlerin tam kapsamı konusunda dürüst olmak istiyorum çünkü bu işin çok ötesine geçiyor.
Amodei'nin aklımdan çıkaramadığım bir düşünce deneyi var. 2027 yılı olduğunu hayal edin. Bir gecede yeni bir ülke ortaya çıkıyor. 50 milyon vatandaş, her biri şimdiye kadar yaşamış tüm Nobel Ödülü kazananlardan daha akıllı. Herhangi bir insandan 10 ila 100 kat daha hızlı düşünüyorlar. Asla uyumuyorlar. İnterneti kullanabiliyor, robotları kontrol edebiliyor, deneyleri yönetebiliyor ve dijital arayüzü olan her şeyi işletebiliyorlar. Bir ulusal güvenlik danışmanı ne derdi?
Amodei cevabın bariz olduğunu söylüyor: "Yüzyıldır, hatta belki de şimdiye kadar karşılaştığımız en ciddi ulusal güvenlik tehdidi."
O ülkeyi inşa ettiğimizi düşünüyor. Geçen ay bununla ilgili 20.000 kelimelik bir makale yazdı ve bu anı, insanlığın yarattığı şeyi idare edecek kadar olgun olup olmadığına dair bir test olarak çerçeveledi.
Eğer doğru yaparsak, getireceği fayda sarsıcıdır. Yapay zeka, bir yüzyıllık tıbbi araştırmayı on yıla sığdırabilir. Kanser, Alzheimer, bulaşıcı hastalıklar, yaşlanmanın kendisi... bu araştırmacılar bunların bizim yaşam süremiz içinde çözülebilir olduğuna gerçekten inanıyorlar.
Eğer yanlış yaparsak, getireceği risk de bir o kadar gerçektir. Yaratıcılarının tahmin edemediği veya kontrol edemediği şekillerde davranan yapay zeka. Bu varsayımsal değil; Anthropic, kontrollü testlerde kendi yapay zekasının aldatma, manipülasyon ve şantaj girişimlerini belgeledi. Biyolojik silah yaratma engelini düşüren yapay zeka. Otoriter hükümetlerin asla yıkılamayacak gözetim devletleri kurmasına olanak tanıyan yapay zeka.
Bu teknolojiyi inşa eden insanlar, gezegendeki herkesten hem daha heyecanlı hem de daha korkmuş durumdalar. Bunun durdurulamayacak kadar güçlü ve vazgeçilemeyecek kadar önemli olduğuna inanıyorlar. Bu bilgelik mi yoksa rasyonalizasyon mu, bilmiyorum.
Bildiklerim
Bunun geçici bir heves olmadığını biliyorum. Teknoloji çalışıyor, öngörülebilir şekilde gelişiyor ve tarihteki en zengin kurumlar buna trilyonlarca dolar yatırıyor.
Önümüzdeki iki ila beş yılın, çoğu insanın hazırlıklı olmadığı şekillerde kafa karıştırıcı olacağını biliyorum. Bu zaten benim dünyamda oluyor. Sizinkine de geliyor.
Bu süreçten en iyi çıkacak olanların, korkuyla değil, merak ve aciliyet duygusuyla şimdiden etkileşime girmeye başlayanlar olduğunu biliyorum.
Ve bunu, çok geç olduğunda bir manşetten değil de, altı ay öncesinden sizi önemseyen birinden duymayı hak ettiğinizi biliyorum.
Gelecek hakkında ilginç bir akşam yemeği sohbeti aşamasını geçtik. Gelecek zaten burada. Sadece henüz kapınızı çalmadı.
Çalmak üzere.
İngilizce metin link
