Ünlü oyuncunun son misyonu zeytinler
Oscar ödüllü İngiliz oyuncu Helen Mirren, bu kez bir film seti ya da yeni bir dizi projesiyle değil, İtalya’nın güneyindeki Puglia bölgesinde kuruyan zeytin ağaçları için verdiği mücadeleyle gündemde.
80 yaşındaki Mirren, oyunculuk kariyerini sürdürürken, eşi Taylor Hackford ile birlikte uzun süredir yaşadığı Puglia’da bölgenin en önemli tarımsal ve kültürel miraslarından biri olan zeytin ağaçlarının korunması için çalışıyor. Çift, yerel halk ve uzmanlarla birlikte Save The Olives girişimine destek vererek Xylella fastidiosa bakterisinin yol açtığı yıkıma karşı çözüm arıyor.
Puglia’da zeytin ağaçlarını tehdit eden Xylella fastidiosa, bölgede yıllardır üreticilerin en büyük sorunu haline geldi. Böcekler aracılığıyla taşınan bakteri, ağaçların kurumasına neden oluyor ve özellikle zeytinyağı üretimiyle geçinen küçük üreticileri ağır biçimde etkiliyor.
Mirren, hastalığın yalnızca kendi arazilerindeki ağaçları değil, bölgenin yaşam biçimini de hedef aldığını vurguluyor. Oyuncu ve eşi, Tiggiano köyünde satın aldıkları tarihi çiftlik evinin çevresindeki zeytinliklerde de kayıplar yaşadı. Mirren, yaklaşık 80 ağacı kaybettiklerini, ancak asıl büyük zararı geçimini zeytinyağından sağlayan yerel üreticilerin gördüğünü belirtiyor.
Helen Mirren ve Taylor Hackford, 2023 yılında komşuları ve bölgedeki dostlarıyla birlikte Save The Olives çevresinde daha aktif bir mücadele başlattı. Girişim, Puglia’daki zeytin ağaçlarını korumak, hastalığa dayanıklı yeni türleri araştırmak ve üreticileri doğru bilgiyle desteklemek için çalışıyor.
Kuruluşun destek verdiği projeler arasında seralar kurulması, deneysel zeytinlikler oluşturulması, İtalyan Ulusal Araştırma Konseyi ve bilim insanlarının yürüttüğü araştırmaların güçlendirilmesi yer alıyor. Amaç, Xylella fastidiosa’ya dayanıklı türlerin geliştirilmesi ve bölgenin zeytin üretim kapasitesinin yeniden ayağa kaldırılması.
Puglia’da yürütülen çalışmaların önemli bir bölümünü dayanıklı zeytin türleri oluşturuyor. Favolosa ve Leccino gibi çeşitler, hastalığa karşı daha dirençli seçenekler arasında gösteriliyor. Bu türlerle yeniden dikim yapılması, tamamen kuruyan zeytinliklerin üretime dönebilmesi için en önemli yollardan biri olarak değerlendiriliyor.
Bir diğer yöntem ise eski ve anıtsal zeytin ağaçlarının dayanıklı türlerle aşılanması. Bu yöntemle bazı tarihi ağaçların tamamen kaybedilmeden yeniden ürün verebilmesi hedefleniyor. Mirren, Puglia’daki bazı zeytin ağaçlarının çok eski olduğunu belirterek, bu ağaçların yalnızca tarımsal değil, yaşayan bir tarih olarak görülmesi gerektiğini savunuyor.
Save The Olives’ın çalışmaları, 2026 yılında Filippo Berio ve İtalyan Sürdürülebilir Bitki Koruma Enstitüsü ile yapılan iş birliğiyle yeni bir aşamaya taşındı. Ortaklık, Xylella fastidiosa’ya karşı genetik araştırmaların desteklenmesini ve binlerce yeni bitki çeşidi üzerinde bilimsel çalışmalar yürütülmesini amaçlıyor.
Bu gelişme, bölgede yıllardır süren kayıpların ardından üreticiler için önemli bir umut olarak görülüyor. Helen Mirren ve Taylor Hackford’un katıldığı tanıtım toplantısında, bilim insanları, sektör temsilcileri ve girişimin destekçileri bir araya geldi.
Mirren, Puglia’daki mücadelenin yalnızca bilimsel ve tarımsal bir sorun olmadığını, aynı zamanda doğru bilgiye ulaşma meselesi olduğunu da söylüyor. Bölgede zaman zaman zeytin ağaçlarının kasıtlı olarak zehirlendiğine yönelik komplo iddiaları yayıldı.
Oyuncu, bu iddiaların yerel halkın birlikte hareket etmesini zorlaştırdığını ifade ediyor. Ona göre hastalıkla mücadelede en önemli unsurlardan biri, üreticilerin, bilim insanlarının ve yerel toplulukların aynı bilgi etrafında buluşması.
Ünlü isimlerin zeytinyağı üretimine yönelmesi yeni bir durum değil. Ancak Helen Mirren’in Puglia’daki çalışması ticari bir marka yaratma hedefinden çok, bölgenin zeytin mirasını koruma çabası olarak öne çıkıyor.
Mirren, kendi arazisinden elde ettiği sınırlı miktardaki zeytinyağını kişisel tüketimi için kullanıyor. Oyuncu, sabah hasat edilen zeytinlerin gün sonunda yağa dönüşmesini büyük bir mutluluk olarak anlatıyor. Buna rağmen asıl hedefinin kendi üretimi değil, Puglia’daki üreticilerin yeniden nefes alabilmesi olduğunu vurguluyor.
Xylella fastidiosa’nın Puglia’da yarattığı yıkım, yalnızca İtalya’nın değil, Akdeniz tarımının geleceği açısından da yakından izleniyor. Hastalığın yayılmasının önlenmesi, dayanıklı çeşitlerin geliştirilmesi ve eski ağaçların korunması için yürütülen çalışmalar, bölgenin zeytin üretiminde yeniden güç kazanması açısından kritik görülüyor.
Helen Mirren’in desteği, yerel girişimin uluslararası alanda daha fazla görünür olmasını sağladı. Puglia’da zeytin ağaçları için verilen mücadele, artık yalnızca bir bölgenin tarım meselesi değil, kültürel mirasın korunması için yürütülen geniş çaplı bir dayanışma hareketi olarak değerlendiriliyor.