İstanbul 12°C
Ankara 5°C
İzmir 0°C
Beyaz Saray 10 bilim insanı dosyasını incelemeye aldı
ABD’de son günlerde gazete, haber sitesi ve televizyon yayınlarında ortak bir başlık hızla öne çıktı. 2024 ortasından bu yana, savunma, havacılık, nükleer araştırma ve ileri teknoloji alanlarıyla bağlantılı olduğu öne sürülen 10 bilim insanı ve araştırma bağlantılı ismin ya kaybolduğu ya da şüpheli biçimde öldüğü yönündeki haberler peş peşe yayımlandı. 15 Nisan 2026’da Beyaz Saray brifinginde Fox News muhabiri Peter Doocy’nin, “2024 ortasından beri 10 Amerikalı bilim insanı ya kayboldu ya da öldü” diyerek konuyu doğrudan sorması, dosyanın artık yalnızca internet tartışmalarının değil, Amerikan kamuoyunun açık gündeminin parçası hâline geldiğini gösterdi.
Bu dosyanın dün kamuoyunda büyümesinin nedeni, münferit olayların ilk kez tek bir siyasi soru altında birleştirilmesi oldu. Medyada farklı tarihlerde yayımlanmış kayıp ve ölüm haberleri, aynı gün içinde “10 bilim insanı” başlığı altında yeniden dolaşıma sokuldu. Newsweek, bunun Beyaz Saray kürsüsüne taşınmasıyla dosyanın çevrimiçi spekülasyon düzeyinden çıkarak Washington’da konuşulan bir başlığa dönüştüğünü yazdı. Washington Examiner da 15 Nisan tarihli haberinde Trump yönetiminin bu raporlara bakacağını aktardı.
Medyada öne çıkan iddia şu: 2024 ortasından bu yana, bazıları sınıflandırılmış nükleer ya da havacılık materyallerine erişimi olduğu ileri sürülen 10 isim ya kayboldu ya da öldü. Bu isimlerin bir kısmı Los Alamos, NASA bağlantılı alanlar, savunma yüklenicileri, ileri araştırma merkezleri ve askerî araştırma programlarıyla ilişkilendiriliyor. Newsweek’in aktardığı liste, kendi içinde farklı türden vakaları aynı başlık altında topluyor. Kayıp kişi dosyaları, cinayet soruşturmaları, nedeni kamuya açık olmayan ölümler ve ayrı ayrı adli süreçler aynı medya çerçevesinde birleştiriliyor. Bu nedenle dosyanın dikkat çekici tarafı kadar en zayıf tarafı da burada ortaya çıkıyor. Çünkü kamuya açık bilgiler, bütün vakaların aynı zincirin halkası olduğunu henüz doğrulamıyor.
15 Nisan 2026’daki basın brifinginde soruya yanıt veren Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, raporu gördüğünü söyledi ve ilgili kurumlarla konuşmadığını, ancak bunu yapacağını belirtti. Leavitt’in yanıtı, yönetimin dosyayı ilk kez resmî düzeyde “bakılmaya değer” bir mesele olarak tanımlaması açısından önemli oldu. Bu açıklama, konunun kamuoyu gündeminden federal kurumların dikkat alanına geçtiği ilk eşik olarak değerlendiriliyor.
16 Nisan 2026’da Trump, Beyaz Saray bahçesinde gazetecilere yaptığı açıklamada bu konuda bir toplantıdan yeni çıktığını söyledi. Trump, dosyayı “oldukça ciddi” olarak niteledi ve yaklaşık bir ila bir buçuk hafta içinde daha net cevaplar beklediklerini ifade etti. People ve TNND çizgisindeki haberler, bunun yönetimin konuya artık doğrudan siyasi düzeyde eğildiğini gösterdiğini yazdı. Böylece dün kamuoyu gündemine dönüşen dosya, bugün doğrudan başkanlık çevresinin takip ettiği bir başlığa evrildi.
Burada haber dilini dikkatli kurmak gerekiyor. Mevcut kamuya açık bilgiler, Beyaz Saray’ın konuyu ilgili kurumlarla görüşmeye başladığını ve Trump’ın yürütme organının dosyaya baktığını söylediğini doğruluyor. Ancak FBI ya da Adalet Bakanlığı tarafından yayımlanmış, kapsamı ve hukuki çerçevesi ayrıntılı biçimde ilan edilmiş bağımsız bir federal soruşturma duyurusu henüz görünmüyor. Başka bir deyişle, “federal inceleme başladı” demek mümkün; ama “tam kapsamlı resmî federal soruşturma ilan edildi” demek için şu aşamada erken. Newsweek’in haberinde eski FBI yetkilisi Chris Swecker da perde arkasında bir inceleme olabileceğini söylese de bunun kamuya açık teyidi bulunmuyor.
Amerikan kamuoyunda tartışmayı büyüten unsur, sayı ve zamanlama kadar bu kişilerin çalıştığı alanlar oldu. Nükleer araştırma, havacılık, savunma ve sınıflandırılmış programlarla bağlantı iddiaları, dosyanın sıradan kayıp kişi haberlerinden farklı algılanmasına yol açtı. Buna karşılık The Times ve diğer yayınlar, bazı ölümlerin zaten ayrı adli süreçler içinde değerlendirildiğini, bazı kayıpların ise tek başına ele alındığını vurguluyor. Yani kamuoyunda büyüyen soru şu olsa da, resmî düzeyde tek bir yanıt henüz yok: Bu vakalar gerçekten birbirine bağlı mı, yoksa medya farklı dosyaları tek bir karanlık anlatı içinde mi topluyor.
Şu anda gelinen nokta, dosyanın üç aşamadan geçerek büyüdüğünü gösteriyor. İlk aşamada münferit kayıp ve ölüm haberleri vardı. İkinci aşamada bu olaylar Amerikan medyasında “10 bilim insanı” başlığıyla bir araya getirildi ve kamuoyunda dün büyük tartışma başladı. Üçüncü aşamada ise Beyaz Saray ve Trump yönetimi dosyayı ilgili kurumlarla değerlendirme sürecine aldığını açıkladı. Bundan sonraki kritik eşik, bu incelemenin FBI, Adalet Bakanlığı ya da başka bir federal kurum tarafından açık, isimlendirilmiş ve resmî bir soruşturma dosyasına dönüştürülüp dönüştürülmeyeceği olacak. Şu aşamada kesin olan, konunun Amerikan kamuoyunda güçlü bir gündem oluşturduğu ve artık Washington’da da ciddiye alınmaya başlandığı. Vakalar arasındaki kesin bağ ise hâlâ kanıtlanmış değil.
