Birol’dan Avrupa için jet yakıtı uyarısı
Enerji piyasalarındaki baskının odağında, Orta Doğu’dan yapılan petrol ve rafine ürün sevkiyatını etkileyen Hürmüz Boğazı bulunuyor. Birol, boğazdaki aksamanın yalnızca Avrupa’yı değil, Asya’daki büyük ithalatçı ekonomileri ve daha kırılgan gelişmekte olan ülkeleri de ağır biçimde etkileyebileceğini vurguladı. Uzayan krizin petrol, doğal gaz ve elektrik fiyatlarında yeni artış dalgaları yaratabileceği değerlendiriliyor.
Avrupa Birliği tarafında ise jet yakıtı riskine karşı acil hazırlık başlıkları öne çıkıyor. Reuters’ın aktardığına göre AB kurumları, rafineri kapasitesinin en verimli şekilde kullanılması, üretim planlarının eşgüdümü ve tedarik zincirinin daha yakından izlenmesi için yeni adımlar üzerinde çalışıyor. Özellikle yaz dönemindeki yoğun hava trafiği nedeniyle sorunun sivil havacılık üzerinde doğrudan baskı oluşturmasından endişe ediliyor.
Krizin etkisini sınırlamak için Avrupa’ya ABD’den jet yakıtı akışı hızlandı. Reuters verilerine göre nisan ayında Avrupa’ya yönelen ABD çıkışlı jet yakıtı sevkiyatları rekor seviyelere ulaştı. Ancak uzmanlar, Orta Doğu kaynaklı kaybın büyüklüğü dikkate alındığında bu artışın tek başına yeterli olmayabileceğini, özellikle ana depolama ve dağıtım merkezlerinde stok baskısının sürdüğünü belirtiyor.
Jet yakıtındaki daralma ihtimali yalnızca havayolu sektörünü ilgilendirmiyor. Enerji maliyetlerindeki yükselişin enflasyon, taşımacılık giderleri ve büyüme görünümü üzerinde yeni bir baskı oluşturabileceği ifade ediliyor. Birol da krizin uzaması halinde asıl ağır sonucun, enerji ithalatına bağımlı ve mali kırılganlığı daha yüksek ülkelerde hissedileceğine dikkat çekti.