İstanbul 12°C
Ankara 5°C
İzmir 0°C
İklim krizi polen sezonunu ve alerji süresini uzattı
Yeni araştırmalar, iklim krizinin polen sezonunu uzattığını ve bahar alerjilerini ağırlaştırdığını ortaya koydu. Artan sıcaklıklar nedeniyle polen dönemi daha erken başlıyor, daha geç bitiyor ve milyonlarca kişi daha uzun süre semptom yaşıyor.
Bilim insanlarının yayımladığı son araştırmalar, iklim değişikliğinin bahar alerjileri üzerindeki etkisini net biçimde ortaya koydu. Artan sıcaklıklar nedeniyle polen sezonunun artık daha erken başladığı ve daha geç sona erdiği belirtildi.
Uzmanlara göre bu durum, alerji hastalarının geçmiş yıllara kıyasla daha uzun süre semptom yaşaması anlamına geliyor.
2026 tarihli Avrupa sağlık raporlarına göre, 2015-2024 döneminde polen sezonu, 1990’lı yıllara kıyasla kıta genelinde bir ila iki hafta daha erken başladı.
Ağaçlar, çimenler ve yabani otların polen yaydığı dönem artık mart ayının sonlarından başlayıp eylül ayına kadar uzanabiliyor.
Bu değişim, özellikle saman nezlesi, göz kaşıntısı, burun tıkanıklığı ve astım benzeri şikayetleri artırıyor.
Araştırmacılar, daha sıcak hava koşullarının bitkilerin yaşam döngüsünü değiştirdiğini belirtiyor. Kış aylarının daha ılık geçmesi ve ilkbaharın erken başlaması nedeniyle birçok bitki normalden daha erken çiçek açıyor.
Bu da polen üretiminin daha erken başlamasına ve toplam sürenin uzamasına yol açıyor.
Özellikle huş ağacı, kızılağaç ve çimen türlerinde yoğun polen artışı tespit edildi.
Uzmanlara göre sıcak, nemli ve rüzgarlı günlerde polen yoğunluğu yükseliyor. Bu nedenle alerji belirtileri şu koşullarda daha ağır seyrediyor:
Hava kirliliğinin de polenle birleşerek belirtileri ağırlaştırdığı vurgulanıyor.
İklim değişikliğinin bir başka etkisi de istilacı bitki türlerinin yayılması oldu. Kuzey Amerika kökenli “ragweed” (ambrosia) bitkisinin Avrupa’da yayılmaya başladığı bildirildi.
Bu bitki, son derece yoğun ve alerjik etkisi yüksek polen üretmesi nedeniyle sağlık otoritelerini endişelendiriyor.
Uzmanlara göre önümüzdeki yıllarda bu tür bitkiler nedeniyle alerji vakalarında daha büyük artış yaşanabilir.
Bilimsel projeksiyonlara göre, sera gazı emisyonları azaltılmazsa polen sezonu gelecekte daha da uzayabilir.
Bazı çalışmalarda polen mevsiminin 40 gün daha erken başlayabileceği ve 15 gün daha geç bitebileceği öngörülüyor.
Bu da toplamda yaklaşık iki ay daha uzun alerji dönemi anlamına geliyor.
Uzmanlar, alerji vakalarındaki artışa sağlık sistemlerinin tam hazırlıklı olmadığını belirtiyor. Özellikle birçok ülkede alerji uzmanı sayısının yetersiz olduğu, birinci basamak sağlık hizmetlerinde tanı ve tedavi kapasitesinin sınırlı kaldığı ifade ediliyor.
Artan hasta sayısı nedeniyle polikliniklerde yoğunluk yaşanabileceği belirtiliyor.
İklim değişikliğinin sağlık üzerindeki etkileri yalnızca alerjiyle sınırlı değil. Aynı raporlarda sıcak hava dalgaları, sivrisinek kaynaklı hastalıklar ve hava kirliliğine bağlı risklerin de yükseldiği ifade edildi.
Bilim insanları, alınacak bugünkü kararların gelecek kuşakların sağlık koşullarını belirleyeceğini vurguluyor.
Alerji uzmanları polen sezonunda şu önlemleri öneriyor:
