İstanbul 12°C
Ankara 5°C
İzmir 0°C
Meksika’da Roma izi
Meksika’daki Tecaxic-Calixtlahuaca bölgesinde 1933 yılında yapılan kazılarda ortaya çıkarılan küçük bir baş heykelciği, yıllar sonra yeniden tartışmaların odağına yerleşti. Mezar buluntuları arasında çıkarılan eser, biçimi ve yüz hatları nedeniyle Roma sanatına benzetiliyor. Bu nedenle keşif, Amerika kıtasına Kolomb’dan önce başka toplulukların ulaşmış olabileceği yönündeki iddialarla birlikte yeniden değerlendiriliyor.
Eseri inceleyen bazı araştırmacılar, heykelciğin Akdeniz dünyasına ait bir üretim geleneği taşıdığını belirtiyor. Alman arkeolog Bernard Andreae’nin daha önce yaptığı değerlendirmede parçanın Roma işi olduğu ve yaklaşık 2. yüzyıl sonu ile 3. yüzyıl başı arasına tarihlenebileceği görüşü öne çıkmıştı. Saç ve sakal biçiminin de Roma İmparatorluğu’nun Severuslar dönemine benzer özellikler taşıdığı ifade ediliyor.
Tartışmanın merkezinde yalnızca eserin görünümü değil, bulunduğu bağlam da yer alıyor. Baş heykelciğinin, İspanyol fethinden önceki döneme tarihlenen bir mezarda bulunmuş olması dikkat çekiyor. Bulguyu önemli kılan nokta, eserin sonradan bırakılmış değil, kapalı ve eski bir gömü alanı içinde tespit edilmiş olması. Bu durum, parçanın bölgeye ne zaman ve nasıl ulaştığı sorusunu daha da önemli hale getiriyor.
Parça üzerinde yapılan termolüminesans testlerinin, eserin modern dönemde üretilmediğine işaret ettiği aktarılıyor. Ancak bu sonuç, eserin Meksika’ya hangi yolla ulaştığını tek başına açıklamıyor. Bu nedenle arkeoloji çevrelerinde farklı senaryolar tartışılıyor. Bazı araştırmacılar erken dönem deniz teması ihtimalini gündeme getirirken, bazıları parçanın daha sonraki yüzyıllarda bölgeye taşınmış olabileceğini savunuyor.
Bugün için uzmanlar arasında ortak kabul gören nokta, bulgunun sıra dışı olduğu ancak tek bir eserle geniş tarih tezleri kurmanın temkin gerektirdiği yönünde. Meksika’daki küçük baş heykelciği, yeni bir tarih yazımından çok, eski soruların yeniden gündeme gelmesine yol açtı. Eserin kökeni ve Amerika’ya ulaşma biçimi ise yeni karşılaştırmalı çalışmalar ve ek arkeolojik bulgularla netleşecek.
