İmar yönetmeliği değişti
Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’nde yapılan değişiklikle, yangın güvenliği, otopark düzeni ve küçük ölçekli yapı uygulamalarına ilişkin kurallar güncellendi. Düzenleme; mevcut yapılarda yangın merdiveni zorunluluğu sonradan doğan durumlara pratik bir uygulama yolu getirirken, müstakil konutlarda sık karşılaşılan basit garaj ve rüzgârlık gibi eklentiler için ruhsat gerekliliğini daha net sınırlar içine aldı. Ayrıca yapı aplikasyon projelerinin hazırlanması ve onaylanmasına ilişkin süreçler de dijitalleşme yönünde yeniden tanımlandı.
Yönetmelikte yapılan güncellemelerden biri, bazı hükümler bakımından kapsamın netleştirilmesi oldu. Metinde yer alan bir ifadeye “sanayi siteleri hariç” ibaresinin eklenmesiyle, sanayi sitelerinin ilgili düzenleme alanının dışında bırakıldığı anlaşılıyor. Bu değişiklik, uygulamada hangi yapıların hangi hükümlere tabi olacağı konusunda yoruma açık alanları daraltmayı hedefliyor.
Düzenleme, otopark alanlarıyla bağlantılı bazı hükümleri yeniden ele alıyor. Özetlenen değişikliklere göre, zorunlu otopark alanları bazı hesap ve değerlendirmelerde hariç tutuluyor. Bunun yanında, yapı içi uygulamalarda dikkate alınan bir ölçünün 1,40 metreden 2,40 metreye çıkarıldığı belirtiliyor. Bu tür ölçü güncellemeleri, özellikle tadilat veya proje revizyonlarında iç mekân düzeni ve güvenlik yaklaşımını doğrudan etkileyebilecek nitelikte görülüyor.
Değişikliğin en kritik başlıklarından biri, mevcut yapılarda yangın merdiveni zorunluluğu sonradan doğduğunda izlenecek yola ilişkin. Mevzuat değişikliği, yapıdaki yükseklik-kat-alan artışı ya da kullanım amacı değişikliği gibi nedenlerle yangın merdiveni zorunlu hale gelen binalarda, bina içinde yangın merdiveni yapılamıyorsa bahçe mesafeleri içinde asgari ölçülerde merdiven yapılabilmesine imkân tanınıyor.
Bu imkânın şartları da net biçimde tarif ediliyor. Yan ve arka bahçelerde parsel sınırına en az 1,50 metre, ön bahçelerde en az 3 metre mesafe bırakılması gerekiyor. Ayrıca uygulamanın “Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik” hükümlerine uygun olması şartı korunuyor. Böylece, özellikle eski apartmanlarda “bina içine sığmıyor” gerekçesiyle yıllardır çözümsüz kalan yangın merdiveni ihtiyacına, belirli çekme mesafeleriyle sınırlı bir alternatif üretilmiş oluyor.
Düzenleme, yapı aplikasyon projelerinin kapsamını da daha açık hale getiriyor. Buna göre projelerin ülke koordinat sistemine işlenmesi, harita mühendisleri tarafından hazırlanıp imzalanması ve elektronik ortamda hazırlanarak güvenli elektronik imza ile onaylanabilmesi öngörülüyor. Bu değişiklik, proje hazırlama ve doğrulama adımlarında hız ve standartlaşma hedefiyle okunuyor; süreçlerin daha az evrak trafiğiyle yürütülmesi beklentisini de güçlendiriyor.
Düzenleme, yalnızca tek bağımsız bölümlü müstakil konutların bulunduğu parsellerde bazı basit uygulamaları, belirli şartlarla ruhsata tabi olmaktan çıkarıyor. Otopark ihtiyacıyla sınırlı olmak kaydıyla yapılabilecek basit garaj örtülerinde; en az iki yanının açık olması, iç yüksekliğin 3 metreyi aşmaması, sökülüp takılabilir nitelikte olması ve yangına dayanıklı malzeme kullanılması gibi kriterler öne çıkıyor.
Bina girişlerinde yapılabilecek rüzgârlık holü için de sınırlar tanımlanıyor. Rüzgârlık holünün 7 metrekareyi geçmemesi, iç yüksekliğinin 3 metreyi aşmaması ve sökülüp takılabilir malzemeden yapılması şartları vurgulanıyor. Bununla birlikte düzenleme, “serbestlik” yaklaşımı getirmiyor; taşıyıcı sisteme zarar verilmemesi, yangın önlemlerinin alınması ve parsel sınırlarının ihlal edilmemesi gibi temel güvenlik ve mülkiyet kurallarını şart olarak koruyor.
Mevcut binalarda yangın merdiveni zorunluluğu sonradan ortaya çıktığında, bina içi çözüm üretilemeyen durumlarda bahçe mesafeleri içinde merdiven yapılabilmesi, özellikle eski yapılar için uygulanabilir bir yol sunabilir. Müstakil konut sahipleri açısından ise basit garaj örtüsü ve rüzgârlık holü gibi küçük ihtiyaçların, tanımlanan ölçü ve güvenlik şartlarına uyulması halinde daha hızlı karşılanması mümkün hale gelebilir. Aplikasyon projelerinde elektronik hazırlama ve güvenli e-imza ile onay yaklaşımı da, proje ve ruhsat süreçlerinde zaman kaybını azaltabilecek bir idari kolaylık olarak öne çıkıyor.
İsterseniz bu düzenlemeyi “apartman yöneticisi için kontrol listesi” şeklinde, yani hangi durumda hangi mesafe şartı aranır ve hangi uygulama ruhsata tabi kalır, net bir özet akış olarak da yazabilirim.