Moskova’da İHA alarmı
Moskova’da yüksek katlı bir apartmana İHA çarpması, Rusya’nın başkentinde Zafer Günü törenleri öncesi güvenlik alarmını yükseltti. Saldırı, Kremlin’e birkaç kilometre uzaklıkta bulunan ve Mosfilm bölgesi olarak bilinen semtteki 54 katlı lüks konut binasında hasara yol açtı.
Moskova Belediye Başkanı Sergey Sobyanin, saldırının pazartesi gününün ilk saatlerinde meydana geldiğini ve can kaybı olmadığını açıkladı. Olay yerinden paylaşılan görüntülerde binanın bir katında ciddi hasar oluştuğu, cephedeki camların kırıldığı ve bazı bölümlerin zarar gördüğü görüldü.
Rus yetkililer saldırıyı doğrudan Ukrayna’ya atfetmedi. Ukrayna tarafı da olayın hemen ardından resmi bir açıklama yapmadı. Buna rağmen saldırı, Ukrayna’nın son haftalarda Rusya içindeki uzun menzilli hedeflere yönelik operasyonlarını artırdığı bir dönemde yaşandı.
Moskova, savaş boyunca sıkı hava savunmasıyla korunan şehirlerden biri olarak öne çıkıyordu. Buna karşın İHA’nın başkente kadar ulaşması, Kremlin açısından güvenlik zafiyeti tartışmalarını beraberinde getirdi.
Rus yetkililer son günlerde Moskova çevresinde çok sayıda İHA’nın düşürüldüğünü duyurmuştu. Ancak yüksek katlı bir binanın vurulması, hava savunmasının başkent merkezine yakın bölgelerde ne kadar etkili olduğu sorusunu yeniden gündeme taşıdı.
Saldırının yaşandığı bölge, Moskova’nın güneybatısında, sakin ve varlıklı konut alanlarıyla bilinen bir semt olarak tanımlanıyor. Binanın hedef olup olmadığı ya da İHA’nın hava savunmasından kaçarken yapıya mı çarptığı netlik kazanmadı.
Saldırı, Rusya’nın 9 Mayıs Zafer Günü törenlerine hazırlandığı sırada gerçekleşti. Kızıl Meydan’daki tören, Sovyetler Birliği’nin İkinci Dünya Savaşı’nda Nazi Almanyası’na karşı kazandığı zaferin yıl dönümü nedeniyle Rusya’da en önemli resmi etkinliklerden biri olarak görülüyor.
Bu yılki törenin güvenlik gerekçesiyle önemli ölçüde küçültüleceği açıklandı. Rusya, yaklaşık yirmi yıldır ilk kez törende ağır askeri teçhizat geçişi yapmayacak. Askeri lise öğrencilerinin törene katılımı da iptal edildi.
Moskova’da güvenlik önlemleri artırılırken, bazı bölgelerde mobil internet erişiminde kısıtlamalar ve ulaşımda aksamalar yaşandığı bildirildi. Kremlin çevresinde kontrol noktaları sıklaştırıldı, tören güzergahındaki güvenlik varlığı görünür şekilde artırıldı.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Zafer Günü nedeniyle 8 ve 9 Mayıs için ateşkes ilan etti. Moskova yönetimi, Ukrayna’nın bu sürece uymasını beklediğini duyurdu. Rusya Savunma Bakanlığı ise tören sırasında Moskova’ya saldırı düzenlenmesi halinde Kyiv merkezine yönelik geniş çaplı füze saldırısıyla karşılık verileceğini açıkladı.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ise Rusya’nın kısa süreli ateşkes çağrısını yeterli bulmadı. Zelenski, Ukrayna’nın kalıcı ve gerçek bir ateşkese hazır olduğunu belirterek, Moskova’nın yalnızca tören düzenleyebilmek için çatışmaları durdurmak istediğini savundu.
Zelenski daha sonra 6 Mayıs’tan itibaren karşılıklı ateşkes önerisini gündeme getirdi. Ukrayna lideri, insan hayatının herhangi bir yıl dönümü kutlamasından daha değerli olduğunu söyledi ve Rusya’nın savaşı bitirmek için gerçek adımlar atması gerektiğini vurguladı.
Ukrayna, son haftalarda Rusya’nın petrol gelirlerini ve askeri lojistiğini hedef alan saldırılarını yoğunlaştırdı. Karadeniz’deki önemli petrol ihracat noktalarına ve Rusya’nın yaptırımları aşmak için kullandığı belirtilen gölge filo gemilerine yönelik saldırılar bu kapsamda değerlendiriliyor.
Kyiv yönetimi, Rusya’nın savaş ekonomisini zayıflatmayı hedeflediğini belirtiyor. Moskova ise bu saldırıları kendi topraklarına yönelik tehdit olarak görüyor ve misilleme açıklamalarını sertleştiriyor.
Moskova’daki apartman saldırısı, doğrudan askeri bir hedefi vurmasa da sembolik etkisi nedeniyle öne çıktı. Kremlin’e yakın bir noktaya ulaşan İHA, savaşın artık Rusya’nın başkentinde de güvenlik kaygısını artırdığını gösterdi.
Saldırının ardından Zelenski, Ermenistan’ın başkenti Erivan’da yaptığı konuşmada Moskova’daki törenlerin küçültülmesine değindi. Zelenski, Rusya’nın Kızıl Meydan üzerinde İHA görülmesinden endişe ettiğini söyleyerek Kremlin’in güvenlik kaygılarını zayıflık göstergesi olarak yorumladı.
Zelenski’nin Erivan ziyareti de Moskova yanlısı çevrelerde tepkiyle karşılandı. Ermenistan, uzun yıllar Rusya’nın yakın müttefiki olarak görülse de son dönemde Batı ile ilişkilerini güçlendiren bir çizgi izliyor. Ülkede Rus askeri varlığı bulunmasına rağmen Erivan yönetimi, 2023’te Azerbaycan ile yaşanan çatışmada Moskova’dan beklediği desteği alamadığı gerekçesiyle Rusya’ya mesafeli yaklaşmaya başladı.
Rusya yanlısı bazı yorumcular, Zelenski’nin Erivan’da ağırlanmasını sert ifadelerle eleştirdi. Eski Ukraynalı siyasetçi ve Kremlin yanlısı yorumcu Oleg Tsaryov’un Telegram üzerinden yaptığı paylaşımda, Ermenistan’daki Rus askerlerine atıfla Zelenski’nin neden gözaltına alınmadığını sorgulaması dikkat çekti.
Moskova’daki İHA saldırısı, Rusya-Ukrayna savaşında cephe hattının ötesindeki sembolik hedeflerin önemini bir kez daha ortaya koydu. Rusya, Zafer Günü’nü savaş anlatısının merkezine yerleştirirken, Ukrayna da uzun menzilli saldırılarla Rusya’nın güvenlik algısını sarsmaya çalışıyor.
Kremlin, savaşı Sovyetler Birliği’nin İkinci Dünya Savaşı’ndaki mücadelesinin devamı gibi sunarken, Kyiv bu söylemi reddediyor. Putin yönetimi, Ukrayna hükümetini Nazi ideolojisiyle ilişkilendiren açıklamalar yapmayı sürdürüyor. Ukrayna ise bu iddiaları propaganda olarak değerlendiriyor.
Moskova’da tören hazırlıkları sürerken, hem askeri hem diplomatik cephede gerilim yüksek seyrediyor. Rusya’nın kısa süreli ateşkes ilanı ve Ukrayna’nın daha erken tarihli karşılık önerisi, tarafların savaşın seyrinde geçici duraklamalara bile farklı siyasi anlamlar yüklediğini gösteriyor.