Haftada 5 yumurta Alzheimer riskini düşürdü
Uzun yıllar kolesterol tartışmalarının merkezinde yer alan yumurta, yeni bir araştırmayla bu kez beyin sağlığı açısından gündeme geldi. ABD’de yürütülen çalışmada, 65 yaş ve üzerindeki yaklaşık 40 bin kişinin beslenme alışkanlıkları 15 yılı aşkın süre boyunca takip edildi. Araştırmada yumurta tüketimi ile Alzheimer hastalığına yakalanma riski arasında dikkat çekici bir ilişki saptandı.
The Journal of Nutrition’da yayımlanan çalışmaya göre haftada en az 5 kez yumurta tüketen kişilerde Alzheimer hastalığı riski, hiç ya da çok nadir yumurta tüketenlere göre yüzde 27 daha düşük bulundu. Haftada 2 ila 4 kez yumurta tüketenlerde riskte yaklaşık yüzde 20, ayda 1 ila 3 kez tüketenlerde ise yüzde 17 oranında düşüş görüldü.
Çalışma, Adventist Health Study-2 kohortundan elde edilen verilerle hazırlandı. Araştırmacılar, 65 yaş ve üzerindeki katılımcıların yumurta tüketim sıklığını Alzheimer tanılarıyla karşılaştırdı. Bulgular, yumurta tüketiminin artmasıyla Alzheimer riskinde kademeli bir azalma görüldüğünü ortaya koydu.
Araştırmada doğrudan tüketilen haşlanmış, omlet ya da benzeri yumurtaların yanı sıra bazı gıdaların içeriğinde yer alan yumurta kaynakları da dikkate alındı. Bilim insanları, elde edilen sonucun yumurtanın tek başına koruyucu bir tedavi olduğu anlamına gelmediğini, ancak dengeli beslenme içinde beyin sağlığını destekleyebilecek bir besin olabileceğini vurguladı.
Yumurta, uzun yıllar boyunca kolesterol içeriği nedeniyle özellikle ileri yaş grubundaki kişiler için sınırlı tüketilmesi önerilen besinler arasında gösterildi. Kalp ve damar sağlığı üzerindeki olası etkiler nedeniyle yumurtaya temkinli yaklaşan değerlendirmeler yapıldı.
Son yıllarda beslenme araştırmalarında yumurtaya ilişkin bakış değişmeye başladı. Uzmanlar, yumurtanın kaliteli protein, B12 vitamini, D vitamini, lutein, zeaksantin, omega-3 yağ asitleri ve kolin gibi beyin sağlığıyla ilişkilendirilen besin öğeleri içerdiğine dikkat çekiyor.
Yumurtanın beyin sağlığı açısından öne çıkan en önemli bileşenlerinden biri kolin olarak gösteriliyor. Kolin, öğrenme ve hafıza süreçlerinde görev alan asetilkolin adlı nörotransmitterin üretiminde kullanılıyor. Alzheimer hastalığında bu sistemin zarar gördüğü biliniyor.
2024 yılında yayımlanan başka bir çalışma da sık yumurta tüketiminin Alzheimer demansı ve Alzheimer patolojisiyle daha düşük risk düzeyinde ilişkili olabileceğini, bu ilişkinin bir bölümünün diyetteki kolin aracılığıyla açıklanabileceğini bildirmişti.
Araştırma, düzenli yumurta tüketimi ile daha düşük Alzheimer riski arasında güçlü bir ilişki bulunduğunu gösterse de bu sonuç, yumurtanın Alzheimer’ı kesin olarak önlediği anlamına gelmiyor. Çalışma gözlemsel nitelik taşıdığı için beslenme düzeni, yaşam tarzı, genetik yatkınlık, kronik hastalıklar ve diğer sağlık alışkanlıkları gibi birçok unsurun sonucu etkileyebileceği belirtiliyor.
Çalışmanın kısmen American Egg Board tarafından desteklendiği, ancak araştırmacıların destekleyici kurumun çalışma tasarımı ve sonuçlara etkisi olmadığını bildirdiği aktarıldı. Uzmanlar, yumurtanın dengeli ve çeşitli bir beslenme düzeni içinde değerlendirilmesi gerektiğini, kalp damar hastalığı, diyabet ya da özel sağlık durumu bulunan kişilerin ise beslenme değişikliklerini hekimleriyle görüşmesinin daha doğru olacağını belirtiyor.