İstanbul 12°C
Ankara 5°C
İzmir 0°C
Petrol piyasasında sert gerileme
Petrol fiyatları, ABD ile İran arasında savaşı sona erdirebilecek görüşmelerde ilerleme sağlandığına ilişkin haber akışının ardından sert geriledi. Brent petrolün varil fiyatı gün içinde 100 doların altına inerken, piyasalarda jeopolitik risklerin azalabileceği beklentisi güçlendi.
Brent petrol, uluslararası vadeli piyasalarda 97 dolar seviyelerine kadar gerileyerek son haftaların en dikkat çekici düşüşlerinden birini yaşadı. Bir önceki işlem gününde 114 doların üzerine çıkan Brent petrol, günü 109 dolar seviyelerinde tamamlamıştı. Gün içindeki düşüş, kapanışa göre yaklaşık yüzde 10’a yaklaşan bir kayba işaret etti.
Batı Teksas türü WTI ham petrol de benzer şekilde değer kaybetti. WTI fiyatı 90 dolar seviyelerine kadar gerilerken, piyasalarda satışların ana nedeni olarak ABD-İran hattında diplomatik çözüm ihtimalinin güçlenmesi gösterildi.
Fiyatlardaki gerilemede, ABD’nin İran ile savaşı sona erdirmek ve daha kapsamlı nükleer müzakereler için çerçeve oluşturmak amacıyla Tahran yönetimiyle tek sayfalık bir mutabakat zaptı imzalamaya yakın olduğuna ilişkin haberler etkili oldu.
Söz konusu mutabakatın mevcut haliyle bölgedeki savaşı sona erdirmeyi, Hürmüz Boğazı’nda geçişlerin yeniden düzenlenmesini, İran’ın nükleer programının sınırlandırılmasını ve ABD yaptırımlarının kaldırılmasına yönelik ayrıntılı anlaşma için 30 günlük müzakere süreci başlatılmasını öngördüğü belirtiliyor.
ABD tarafının, mutabakatın imzalanması için İran’dan kısa süre içinde yanıt beklediği ifade ediliyor. Ancak diplomatik temaslarda henüz nihai bir anlaşmaya varılmadığı, buna karşın tarafların savaşın başlamasından bu yana anlaşmaya en fazla yaklaştığı noktalardan birinde bulunduğu aktarılıyor.
Petrol piyasasında gözler Hürmüz Boğazı’na çevrildi. Küresel enerji ticaretinin kritik geçiş noktalarından biri olan boğazdaki kısıtlamaların kaldırılabileceği beklentisi, arz endişelerini hafifletti.
Mutabakatın ilerlemesi halinde İran’ın gemi geçişlerine yönelik kısıtlamalarının ve ABD’nin deniz ablukasının 30 günlük müzakere döneminde kademeli olarak gevşetilebileceği belirtiliyor. Bu beklenti, petrol fiyatlarında hızlı geri çekilmeyi beraberinde getirdi.
Piyasa aktörleri, Hürmüz Boğazı’ndan güvenli geçişin yeniden sağlanmasının arz görünümünü rahatlatabileceğini değerlendiriyor. Ancak sürecin diplomatik belirsizlikler nedeniyle kırılgan olduğu da vurgulanıyor.
Diplomatik temasların yeni aşamasında Pakistan’ın başkenti İslamabad ile İsviçre’nin Cenevre kenti olası görüşme merkezleri arasında gösteriliyor. Pakistan’ın taraflar arasındaki mesaj trafiğinde önemli bir kanal olarak öne çıktığı belirtiliyor.
Planlanan 30 günlük müzakere döneminde, savaşın sona erdirilmesiyle birlikte İran’ın nükleer programı, yaptırımların kaldırılması, dondurulan varlıklar ve bölgedeki deniz trafiğinin normale dönmesi gibi başlıkların ele alınması bekleniyor.
İran tarafının öneriyi değerlendirdiği, yanıtın kısa süre içinde iletilebileceği ifade ediliyor. Buna karşın Tahran’dan gelen bazı açıklamalarda teklifin henüz kabul edilmiş bir anlaşma olarak görülmemesi gerektiği mesajı verildi.
Petrol fiyatlarında sert düşüş yaşansa da piyasalarda temkinli bir hava korunuyor. Uzmanlar, Hürmüz Boğazı’ndaki akışın tamamen normale dönmesinin zaman alabileceğini, lojistik ve güvenlik koşullarının fiyatlar üzerinde etkili olmayı sürdüreceğini belirtiyor.
Brent petrolün 100 doların altını görmesi, enerji piyasasında savaş riskinin fiyatlamadan kısmen çıkarıldığını gösterdi. Ancak müzakerelerin başarısız olması, yaptırımların yeniden gündeme gelmesi veya deniz trafiğinde yeni bir gerilim yaşanması halinde fiyatlarda yeniden oynaklık görülebileceği değerlendiriliyor.
Küresel piyasalarda petrol fiyatlarının gerilemesi, enerji maliyetleri ve enflasyon beklentileri açısından da yakından izleniyor. Özellikle ithalatçı ülkeler için fiyatlardaki düşüş kısa vadede rahatlama yaratırken, piyasanın yönü İran’ın vereceği yanıt ve ABD ile yürütülecek müzakere sürecine bağlı olacak.
