İstanbul 12°C
Ankara 5°C
İzmir 0°C
Vergi teşvik paketi Meclis’te
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından geçtiğimiz günlerde açıklanan, İstanbul’un küresel ölçekte yatırım ve finans üssü olması hedefi doğrultusunda hazırlanan 15 maddelik yasa teklifi AK Parti tarafından Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunuldu.
Teklifte, yabancı yatırımcıyı teşvik edecek vergi düzenlemelerinin yanı sıra sekizinci varlık barışı uygulamasına ilişkin hükümler de yer aldı. Düzenlemeyle gerçek ve tüzel kişilerin sahip olduğu para, döviz, altın, hisse senedi, tahvil ve diğer menkul kıymetlerin 31 Temmuz 2027’ye kadar bildirilmesi halinde ekonomiye kazandırılması hedefleniyor.
Teklife göre yurt dışındaki varlıklarını bildirenler için devlet iç borçlanma senetleri veya kira sertifikaları gibi araçlarda tutulma süresine bağlı olarak yüzde 0 ile yüzde 5 arasında değişen kademeli vergi oranları uygulanacak.
Bu varlıklara isabet eden tutarlar için vergi incelemesi ve vergi tarhiyatı yapılmayacak. Bildirilen varlıkların, bildirimin yapıldığı tarihten itibaren iki ay içinde Türkiye’deki banka veya aracı kurumlarda açılan hesaplara transfer edilmesi ya da yurt dışından fiziki olarak getirilerek bu hesaplara yatırılması gerekecek.
Banka ve aracı kurumlar, kendilerine bildirilen varlıkların değeri üzerinden yüzde 5 oranında peşin tahsilat yapacak. Bu tutar, bildirimi izleyen ayın 15’inci günü akşamına kadar vergi sorumlusu sıfatıyla beyan edilip aynı sürede ödenecek.
Vergi oranı, bildirilen varlığın vadeli hesaplarda veya Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun kapsamında ihraç edilen devlet iç borçlanma senetleri ile kira sertifikalarında tutulma süresine göre düşürülecek.
Buna göre en az beş yıl tutulacağı taahhüt edilen varlıklarda vergi oranı yüzde 0 olacak. En az dört yıl tutulacak varlıklarda yüzde 1, en az üç yıl tutulacak varlıklarda yüzde 2, en az iki yıl tutulacak varlıklarda ise yüzde 3 vergi uygulanacak. Daha kısa süreli tutma hallerinde yüzde 5’lik oran geçerli olacak.
31 Temmuz 2027 tarihinin Cumhurbaşkanı yetkisiyle uzatılması halinde bu tarihten sonra yapılacak bildirimlerde vergi oranı ilave yarım puan artırımlı olarak uygulanacak. Toplamda bu artış bir puana kadar çıkabilecek.
Bu kapsamda ödenen vergi gider yazılamayacak ve başka bir vergiden mahsup edilemeyecek. Bildirime konu edilen varlıkların elden çıkarılmasından doğan zararlar da gelir veya kurumlar vergisi uygulamasında gider ya da indirim olarak kabul edilmeyecek.
Teklifte Cumhurbaşkanına, 31 Temmuz 2027 tarihini bitiminden itibaren her defasında altı ayı geçmemek üzere birer yıl içinde uzatma yetkisi veriliyor.
Ayrıca Hazine ve Maliye Bakanlığı, bildirime konu varlıkların Türkiye’ye getirilmesi, bildirim ve beyan esasları ile uygulamaya ilişkin usul ve esasları belirleme yetkisine sahip olacak.
Yurt dışı kazançlarına yönelik istisnalardan yararlanan kişilerin bu istisna süresi içinde veraset yoluyla edindikleri mal ve hakların intikalinde vergi oranı yüzde 1 olarak uygulanacak.
Bu düzenleme, yurt dışı kazanç ve iratlara ilişkin gelir vergisi muafiyeti bulunan gerçek kişilerin miras yoluyla elde ettikleri varlıkları da kapsayacak.
Gelir Vergisi Kanunu’nda yapılması öngörülen değişiklikle Türkiye’ye yerleşen ve son üç yılda Türkiye’de mükellefiyeti bulunmayan gerçek kişilerin, yurt dışından elde ettikleri kazanç ve iratlar 20 yıl boyunca gelir vergisinden istisna tutulacak.
Bu kazanç ve iratlar için yıllık beyanname verilmeyecek. Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu’nda yapılacak değişiklikle Türkiye dışında elde edilen kazançlar için de istisna düzenlemesi getirilecek.
Yasa teklifiyle üretim ve ihracatı desteklemek amacıyla kurumlar vergisi oranlarında indirime gidiliyor. İmal ettikleri malları doğrudan ihraç eden kurumların bu ihracat işlemlerinden elde ettikleri kazançlara 16 puan indirimle yüzde 9 kurumlar vergisi uygulanacak.
İhracat yapan diğer kurumların ihracattan elde ettikleri kazançlarında ise 11 puan indirimle yüzde 14 kurumlar vergisi geçerli olacak. Aracılı ihracat sözleşmeleriyle dış ticaret sermaye şirketleri veya sektörel dış ticaret şirketleri üzerinden yapılan ihracatlarda da indirimli oranlardan yararlanılabilecek.
Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’da yapılacak değişiklikle vergi ve diğer kamu borçlarının tecil işlemlerinde taksit süresi 36 aydan 72 aya çıkarılacak.
Tecil edilebilecek borç tutarı, teminat aranmaksızın 50 bin liradan 1 milyon liraya yükseltilecek. Bu düzenlemeyle kamu alacaklarının tahsilinde borçlulara daha uzun vadeli ödeme imkânı sağlanması amaçlanıyor.
İstanbul Finans Merkezi’ndeki finansal hizmet ihracatı kazançlarına uygulanan yüzde 100 oranındaki kurumlar vergisi indiriminin süresi 2031’den 2047 yılına kadar uzatılacak.
Ayrıca katılımcı finansal kuruluşların finansal faaliyet harçlarından muafiyet süresi 5 yıldan 20 yıla çıkarılacak. Düzenleme, İstanbul Finans Merkezi’nin uluslararası rekabet gücünü artırmayı ve yabancı yatırımcıya uzun vadeli öngörülebilirlik sağlamayı hedefliyor.
Gelir Vergisi Kanunu’nda yapılacak değişiklikle nitelikli hizmet merkezlerinde çalışan personele yönelik yeni bir vergi istisnası getirilecek.
Nitelikli hizmet personelinin ücretlerinin brüt asgari ücretin üç katını aşmayan kısmı gelir vergisinden istisna tutulacak. Katılımcı belgesi alarak İstanbul Finans Merkezi’ndeki merkezlerde çalışanlar için ise bu sınır brüt asgari ücretin beş katı olacak.
Cumhurbaşkanı, bu tutarları üç ve beş katı yerine birlikte veya ayrı ayrı bir kata kadar belirlemeye, ayrıca iki katına kadar artırmaya yetkili olacak.
Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu’na eklenecek maddeyle Türkiye’nin nitelikli hizmet ihracatını artırmak ve uluslararası firmalar için bölgesel bir merkez olmasını sağlamak amacıyla nitelikli hizmet merkezi tanımı yapılacak.
En az üç ülkede faaliyet gösteren veya yıllık hasılatının yüzde 80’ini yurt dışındaki ilişkili şirketlerden elde eden sermaye şirketlerine statü verilebilecek. Finans, finansal danışmanlık, stratejik yönetim ve teknoloji danışmanlığı gibi üst düzey hizmetlerin Türkiye’den koordine edilmesi hedefleniyor.
Teklifle Kurumlar Vergisi Kanunu’nda transit ticaret ve nitelikli hizmet merkezleri için de indirim düzenlemesi yapılacak. Yurt dışından alınan malların Türkiye’ye getirilmeksizin yurt dışında satılmasından veya yurt dışındaki mal alım satımlarına aracılıktan elde edilen kazançlarda indirim oranı yüzde 95 olacak.
İstanbul Finans Merkezi Kanunu kapsamında katılımcı belgesi bulunan kurumlar için bu oran yüzde 100’e kadar uygulanabilecek. İndirimden yararlanmak için kazancın yıllık kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar Türkiye’ye transfer edilmesi gerekecek.
Yasa teklifiyle teknogirişim şirketlerinde çalışanlara verilen pay senetlerindeki vergi istisnasının kapsamı genişletilecek. İstisna sınırı yıllık brüt ücretin bir katından iki katına çıkarılacak.
Payların tam istisna ile elden çıkarılması için gereken 12 yıllık süre altı yıla düşürülecek. Payların iki yıl içinde elden çıkarılması halinde istisna edilen verginin tamamı, iki ile dört yıl arasında yüzde 75’i, dört ile altı yıl arasında ise yüzde 25’i gecikme faiziyle birlikte işverenden tahsil edilecek.
Bu düzenlemeyle teknoloji çalışanlarının girişim ekosistemine bağlılığının artırılması ve nitelikli iş gücünün korunması amaçlanıyor.
